نکاتی در مورد چهار حکیم تاریخ کشورمان

چهارشنبه 15 آذر‌ماه سال 1391 ساعت 01:07 ق.ظ

هر سرزمینی به بزرگان و اندیشمندان خود می بالد سرزمین ما ایران نیز همواره شاهد زایش بزرگان و اندیشمندانه یگانه ایی بوده است که در زمان خود از برترین های جهان به شمار می رفته اند .

ما ایرانیان خردمندترین و داناترین انسانها را حکیم می نامیم حکما نزد ما به اندیشه والا ، نجابت و ادب شهره هستند .

از بین ستارگان اندیشه و خرد ایران زمین می توان چهار ستاره فروزان را دید . چهار ستاره ایی که افق و منظر نگاه ایرانیان را به نمایش گذارده اند این چهار حکیم عبارتند از :

حکیم بزرگمهر ( حکیم یکم )

حکیم فردوسی توسی ( حکیم دوم )

حکیم خیام نیشابوری ( حکیم سوم )

حکیم ارد بزرگ ( حکیم چهارم )

مشخص ترین نکات مشترک هر چهار حکیم ایرانی عبارتند از : تاکید بر مهربانی و رعایت ادب  ، تاکید بر شاد زیستن و لذت بردن از زندگی ، تاکید بر آزادی و آزادگی بشریت ، تاکید بر میهن پرستی و ستایش ایران ، تاکید بر گذشت و بخشش میان انسانها ...



در ادامه :


روزها و ماه ها و سال ها از عجایب همیشه پوشیده بر ما انسانها بوده و هستند . وقتی می خواهیم از عجایب حرف بزنیم بلافاصله یاد مثلث برمودا می افتیم اما چیزهای عجیب تری هم هست ! همانند هفت روزی که تمام چهار حکیم تاریخ ایرانزمین مشهور به حکمای چهارگانه را در خود دارد ! به تاریخ تولد آنها نگاه کنید :


حکیم ابوالقاسم فردوسی 13 دی ماه
حکیم ارد بزرگ 17 دی ماه
حکیم بزرگمهر 18 دیماه
حکیم خیام نیشابوری 20 دی ماه


حکیم ابوالقاسم فردوسی,  حکیم ارد بزرگ ,  حکیم بزرگمهر ,  حکیم خیام نیشابوری

( سیزده تا بیست دیماه / سه تا ده ژانویه ) هر سال هفته حکمت است .


در ادامه :


تارنگار دانشنامه در نوشته ایی فاخر از حکمای چهارگانه گیتی سخن گفته است حکیمان : فردوسی ، ارد بزرگ ، بزرگ مهر  و خیام نیشابوری که من هم همانگونه در صفحه ایی پیشکش یاران خواننده نمودم . چنانچه در نقشه زیر می بینید چهارگوش های سرخ رنگ زادگاه این بزرگان بوده است .


چهار حکیم ایران ,4 چهار حکیم بزرگ تاریخ ایران,4 حکیم ایرانزمین,حکیم فردوسی حکیم ارد بزرگ حکیم خیام نیشابوری حکیم بزرگمهر,حکمای چهار گانه


این خود جای شگفتی بسیار دارد که چطور حکمای خردمند و نیک اندیش ما از کرانه های پهلوی نشینان ایران برخواسته اند و در جای جای سخن خویش ما را به انسان دوستی ، مهر و عشق به میهن و آزادگی فراخوانده اند .

در لغتنامه دهخدا در مورد واژه حکیم می خوانیم : حکیم . [ ح َ ] (ع ص ، اِ)دانا. (غیاث ). فرزانه . (مفاتیح العلوم ) (فرهنگ اسدی ). فرزان . خردپژوه . داننده . خردمند. دانشمند. || درست کار. (مهذب الاسماء) (السامی ) (زوزنی ). کننده ٔ کارهای سزاوار. || درست گفتار. (دهار)(السامی ) (مهذب الاسماء). || راست گفتار. || راست کار. (دهار) (غیاث ). راست کردار. استوار. (مهذب الاسماء). استوارکار. (دهار)

چنانچه می بینید یک حکیم باید دارنده : دانندگی ، فرزانه گی ، فرزان بودن ، خردمندی و دانشمندی باشد تازه بخش کرداری آن هم هست که باید راست کردار و استوار و راست گفتار باشد.

حکیم فردوسی می فرماید :
همان رنج بردار خوانندگان  ...  کجا آن حکیمان و دانندگان

و  ابوحنیفه ٔ اسکافی (از تاریخ بیهقی ص 389) می گوید :
چه گفتند آن حکیمان سخن گوی  ...  که بردند از ملایک در سخن گوی

سوزنی گوید :
همیشه تا بجهان زنده نامی ابد است  ...  حکیم را به ثنا و کریم را به عطا

در دل تاریخ بارها پادشاهان و دیوانسالاران مدیحه سرایان خویش را حکیم نامیده اند اما بمرور زمان عیار هر یک عیان شده و نام حکیم بر تارک وجود این چهار مرد درخشیده است : حکیم فردوسی ، حکیم ارد بزرگ ، حکیم بزرگمهر و حکیم خیام ... نامشان تا ابد جاری ...

و اما ادامه نوشته را از تارنگار دانشنامه پیشکش شما یاران و دوستان می نمایم :

جهان در طی سیر تکاملی خویش شاهد بروز و ظهور اندیشمندان و متفکرینی بوده است که این سیر تکاملی را در چهار چوبی خردمندانه و آگاهی بخشانه هدایت نموده اند نقش آنها به عنوان انسانهایی فرهنگ ساز همواره درخشیده و می درخشد .

خوی بشر وحشی است اگر از ابتدا رها شود دارای گرایشات حیوانی و غیر اجتماعی می گردد . آنچه بشر را بدینسان متمدن ساخته است فرهنگی است که او را در برگرفته است عرصه فرهنگ محل کنش اندیشه های انسانهایی است که دارای نبوغ و استعداد ویژه ایی هستند . آگاه ترین انسانها را بر علوم انسانی حکیم می نامند حکمای جهان چهار نفرند و شگفت انگیز آنکه هر چهار نفر در شعایی به وسعت 400 کیلومتر زیسته اند اولین آنها حکیم بزرگمهر است که 1410 سال پیش در شهر مرو زیسته است و آخرین حکیم هم حکیم ارد بزرگ است که هم اکنون در قید حیات می باشد . منطقه زندگی حکمای چهار گانه به از لحاظ بافت اقلیمی و فرهنگی به یک گونه بوده است تنها تفاوت آنها در تاریخ زیستن آنهاست هر چهار حکیم دارای گرایشات انساندوستانه و میهن پرستانه هستند آنها در خراسان ایرانزمین رشد نموده اند و بر ادب و کردار نیک تاکید نموده اند .

حکمای چهار گانه عبارتند از :

1- حکیم فردوسی (شهر توس) Hakim Ferdosi

2- حکیم ارد بزرگ ( شهر توس نو - مشهد) Hakim Orod Bozorg

3- حکیم بزرگمهر (شهر مرو ) Hakim Bozorgmehr

4- حکیم خیام (شهر نیشابور ) Hakim Khayyam


نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)

نام :
ایمیل :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد